ترور سردار زاهدی از منظر حقوق بینالملل بشر
دوره 1، شماره 2، زمستان 1404، صفحه 34-53
https://doi.org/10.22034/law.2025.733611
میثاق باقری، محمد ستایش پور
چکیده این پژوهش با هدف تحلیل حقوقی و حقوقبشری ترور سردار محمدرضا زاهدی در حمله هوایی رژیم اسرائیل به بخش کنسولی سفارت ایران در دمشق انجام شده و تلاش دارد این رویداد را در چارچوب قواعد آمره حقوق بینالملل، اصل منع توسل به زور، و تعهدات فرامرزی دولتها در حمایت از حق حیات بررسی کند. ضرورت انجام این تحقیق از آن جهت است که ترورهای هدفمند فرامرزی، در سالهای اخیر بهعنوان یکی از چالشهای جدی نظام بینالمللی مطرح شده و موجب تضعیف مبانی حقوق بشر و امنیت جمعی گردیده است. سؤال اصلی پژوهش این است که ترور سردار زاهدی از منظر نظام بینالمللی حقوق بشر چه تعهدات بنیادینی را نقض میکند و مسئولیت دولت عامل چگونه قابل استناد است؟
پژوهش پیش رو با رویکرد توصیفی ـ تحلیلی و بر پایه مطالعه اسناد بینالمللی، رویه قضایی، گزارشهای سازمان ملل و نظریات حقوقی انجام شده است. یافتهها نشان میدهد که این اقدام مصداق روشن سلب خودسرانه حیات، نقض اصل عدم مداخله، نقض مصونیت اماکن دیپلماتیک و نقض ماده ۶ میثاق بینالمللی حقوق مدنی و سیاسی است و میتواند در چارچوب «تروریسم دولتی» قرار گیرد. نتیجهگیری پژوهش آن است که عملیات مذکور، تعهدات مطلق و غیرقابل عدول حقوق بشر را نقض کرده و دولت عامل را در معرض مسئولیت بینالمللی قرار میدهد و ضرورت تقویت سازوکارهای پاسخگویی حقوقی در سطح بینالملل را برجسته میکند.

